Co jeść w Kuşadası i kiedy to zamawiać

Zapytaj kogokolwiek z tego wybrzeża, co wyróżnia tutejsze jedzenie, i powie o otlar: dzikich zielonych roślinach, które rosną na zboczach i trafiają na stół z mezeler. Ot kavurması, smażona mieszanka zieleniny, to pierwsza rzecz do spróbowania. Şevketi bostan z łodyg ostu to ta, z której są najbardziej dumni. Radika i arapsaçı — cykoria i dziki koper włoski — przychodzą obgotowane i zimne, pod oliwą i cytryną.

Są sezonowe w sposób, w jaki reszta menu nie jest. Mniej więcej od lutego do maja ziołowe mezeler są najlepsze i dobra kuchnia ma ich kilka; w sierpniu może nie zaproponować żadnego. Jeśli jesteś tu wiosną i zamówisz tylko rybę, ominęło Cię to, co najbardziej miejscowe na całym stole.

Całą rybę niemal zawsze sprzedaje się na wagę, nie na porcje. W menu jest cena za kilogram, Ty wybierasz rybę, a ona jest ważona przed przygotowaniem. To zupełnie normalne — i to właśnie stąd biorą się zaskakujące rachunki, bo duży labraks waży znacznie więcej, niż się wydaje.

Rozwiązanie jest proste i nikt nie weźmie Ci tego za złe: poproś, żeby rybę zważono przy Tobie, i potwierdź cenę za kilogram oraz wagę, zanim trafi na grill. Zapytaj, która ryba jest w sezonie i która jest dzika, a nie hodowlana — dzika kosztuje wyraźnie więcej. Grill to domyślna i zwykle najlepsza obróbka.

Porządny posiłek zamawia się tu falami, nie daniami. Najpierw przychodzą zimne mezeler i zajmują cały stół: warzywa na oliwie, dania ziołowe, dipy jogurtowe, lakerda. Potem kilka ciepłych mezeler, często smażone kalmary albo krewetki w glinianym naczyniu. Ryba pojawia się na końcu, do podziału, kiedy wszyscy jedzą już od godziny.

Rakı wlewa się do wysokiej wąskiej szklanki, dopełnia wodą — od której mętnieje — a lód dodaje się na końcu, żeby się nie zważyło. To trunek na długi wieczór z jedzeniem, nie na szybką kolejkę. Jeśli wolisz nie pić, ten sam stół działa doskonale z zimnym białym winem albo po prostu z wodą.

Serpme kahvaltı przychodzi jako kilkanaście małych talerzyków: biały ser i sery dojrzewające, zielone i czarne oliwki, pomidor i ogórek, masło i miód, kilka konfitur, jajka smażone z pomidorem albo sucuk, świeży chleb i herbata, która leci, dopóki nie powiesz dość.

To również najkorzystniejszy cenowo posiłek dnia, podawany późno, więc pasuje do wolnego poranka, a nie do wczesnego wyjazdu do Efezu. Jeśli wycieczka zabiera Cię o siódmej, zjedz śniadanie w hotelu, a długą wersję zostaw na wolny dzień.

Wieczorami port i obrzeża bazaru zapełniają się stoiskami z midye dolma — faszerowanymi małżami, które je się jedną po drugiej wprost z muszli — a później w roku także z kukurydzą i pieczonymi kasztanami. Dondurma, gęste i rozciągliwe lody, sprzedaje się na gałki i na pokaz.

Zakończ baklawą albo künefe i turecką kawą, którą zamawia się według słodkości, nie wielkości: sade — bez cukru, orta — średnio, şekerli — na słodko. Daj fusom osiąść, zanim wypijesz, i nie dopijaj do końca.

Schemat jest wszędzie nad Morzem Śródziemnym ten sam. Menu turystyczne ma zdjęcia potraw, osiem języków, zalaminowane strony, kogoś przed lokalem zapraszającego do środka i bardzo długą listę dań, które nie mogłyby być wszystkie świeże. Miejscowa kuchnia ma krótkie menu, ręcznie pisaną tablicę z tym, co przyszło tego rana, i turecki przy większości stolików.

Przejście dwie czy trzy ulice od wody zwykle zmienia i ceny, i gotowanie. Najprostszym testem jest obiad: jeśli lokal jest pełen ludzi, którzy wyraźnie pracują w okolicy, zamów z witryny to samo co oni.